Sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng rối loạn điều hòa thân nhiệt nghiêm trọng khi nhiệt độ cơ thể tăng cao đột biến (trên 40°C). Việc mất khả năng tự làm mát sẽ khiến chức năng thần kinh và hệ thống nội tạng bắt đầu suy giảm, có thể dẫn đến tổn thương vĩnh viễn hoặc tử vong nếu không được cấp cứu khẩn cấp.
1. Các dạng sốc nhiệt do trời nóng
👉 Sốc nhiệt kinh điển (không do gắng sức): Thường xảy ra do tiếp xúc thụ động với thời tiết nắng nóng, ngột ngạt kéo dài. Đối tượng nguy cơ cao là người lớn tuổi hoặc người mắc bệnh mạn tính.
👉 Sốc nhiệt do gắng sức: Thường gặp ở những người vận động thể chất mạnh ngoài trời hoặc trong môi trường nhiệt độ cao khi cơ thể chưa kịp thích nghi.
2. Các dấu hiệu cảnh báo sốc nhiệt
🌡️ Thân nhiệt tăng cao đột biến: Nhiệt độ cơ thể cao từ 40°C trở lên.
🧠 Rối loạn ý thức và trạng thái tinh thần: Nạn nhân có biểu hiện lú lẫn, kích động, nói lắp, mê sảng, co giật hoặc hôn mê.
🥵 Biến đổi sắc tố da và tuyến mồ hôi: Da ửng đỏ và nóng. Ngoài ra, da có thể khô ráp (đối với sốc nhiệt kinh điển) hoặc đổ mồ hôi quá mức (đối với sốc nhiệt do gắng sức).
�� Hô hấp và nhịp tim tăng mạnh: Nhịp thở trở nên nhanh và nông, nhịp tim đập nhanh đáng kể do áp lực từ thân nhiệt cao.
🤢 Rối loạn chức năng thần kinh: Đau đầu dữ dội, hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn, nôn ói kèm theo các cơn chuột rút cơ bắp (ở tay, chân hoặc bụng).
3. Cách xử lý khẩn cấp khi phát hiện người bị sốc nhiệt
📞 Bước 1: Gọi cấp cứu
Lập tức liên hệ hotline 115 hoặc tìm cách đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Sơ cứu tại chỗ để hạ thân nhiệt càng nhanh càng tốt trong khi chờ nhân viên y tế.
🌳 Bước 2: Di chuyển nạn nhân đến nơi mát mẻ
Đưa người bệnh vào bóng râm, khu vực thông gió tốt hoặc phòng có điều hòa nhiệt độ phù hợp (tránh môi trường quá lạnh đột ngột). Nhanh chóng cởi bỏ bớt quần áo dày, chật để giúp cơ thể thoát nhiệt.
💦 Bước 3: Làm mát cơ thể nhanh chóng
Chườm khăn mát vào các vùng có mạch máu lớn gần bề mặt da như nách, bẹn, cổ. Phun sương nước mát hoặc lau người bằng nước mát, kết hợp dùng quạt để tăng tốc độ bay hơi nước trên da.
�� Bước 4: Theo dõi dấu hiệu sinh tồn
Kiểm tra nhịp thở và mạch của nạn nhân nếu nạn nhân bất tỉnh. Trong trường hợp người bệnh ngừng tim hoặc ngừng thở, cần tiến hành hồi sức tim phổi (CPR) ngay nếu đã được đào tạo chuyên môn.
⚠️ Lưu ý: Nếu nạn nhân hoàn toàn tỉnh táo, có thể cho uống nước mát từng ngụm nhỏ. Tuyệt đối không ép nạn nhân uống nước nếu có dấu hiệu buồn nôn hoặc suy giảm ý thức.
Thời tiết nắng nóng mùa hè tiềm ẩn nhiều nguy cơ sốc nhiệt bất ngờ. Bên cạnh việc trang bị kỹ năng sơ cứu, mỗi người cần nâng cao ý thức phòng bệnh và chủ động bảo vệ sức khỏe vững vàng.
__________________________________________
🏥 TRUNG TÂM Y TẾ KHU VỰC HÒA BÌNH
☎️ Hotline: 0967.301.515
🌐 Địa chỉ: Tổ 5, phường Tân Hòa, tỉnh Phú Thọ
📍 Website: https://benhvienhoabinh.com.vn
