Ngày 10/10 hằng năm được chọn là Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới (World Mental Health Day – WMHD), do Liên đoàn Sức khỏe Tâm thần Thế giới khởi xướng từ năm 1992, với mục đích nâng cao nhận thức, giáo dục cộng đồng và kêu gọi sự ủng hộ đối với công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần.
Mỗi năm, hàng triệu người bị ảnh hưởng bởi các tình huống khẩn cấp như xung đột vũ trang và thiên tai. Những cuộc khủng hoảng này phá vỡ gia đình, sinh kế và các dịch vụ thiết yếu, đồng thời tác động nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần.
Hầu hết những người bị ảnh hưởng đều trải qua căng thẳng tâm lý. Một số ít phát triển thành các rối loạn tâm thần như trầm cảm hoặc rối loạn stress sau sang chấn.
Các tình huống khẩn cấp có thể làm trầm trọng thêm các rối loạn sức khỏe tâm thần hiện có và các vấn đề xã hội như nghèo đói, phân biệt đối xử. Chúng cũng có thể tạo ra những vấn đề mới, chẳng hạn như ly tán gia đình hoặc lạm dụng chất gây nghiện.
Năm 2025, chủ đề được lựa chọn là: “Tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trong thảm họa và tình huống khẩn cấp”. Chủ đề này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe tinh thần trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh, xung đột, chiến tranh hay các sự cố khẩn cấp khác, những tình huống có thể tác động sâu sắc đến đời sống, sinh kế và đặc biệt là sức khỏe tâm thần của con người.
Trong thiên tai, dịch bệnh, tai nạn tập thể hay các biến cố xã hội, con người không chỉ bị tổn thương về thể chất mà còn chịu các sang chấn tâm lý sâu sắc. Căng thẳng, lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ hay rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai – từ nạn nhân trực tiếp, thân nhân, người chứng kiến cho đến nhân viên cứu hộ.
Nếu không được can thiệp sớm, những rối loạn này dễ để lại hậu quả lâu dài:
– Giảm khả năng hồi phục sức khỏe thể chất, dễ dẫn đến hình thành các rối loạn tâm thần khác nhau.
– Ảnh hưởng đến năng suất lao động, học tập.
– Tăng nguy cơ xung đột gia đình, nghiện rượu, chất kích thích.
– Nguy cơ tự sát ở những người bị sang chấn nặng.
Chính vì vậy, chăm sóc sức khỏe tâm thần trong thảm họa cần được đặt ngang hàng với chăm sóc thể chất, bởi hỗ trợ tinh thần kịp thời sẽ giúp người dân ổn định tâm lý, tăng khả năng thích nghi, giữ vững sự gắn kết cộng đồng và phục hồi nhanh hơn sau khủng hoảng.
Theo thống kê quốc tế, gần 1/3 số người bị ảnh hưởng bởi thảm họa có thể gặp rối loạn tâm thần, trong đó phổ biến là trầm cảm, lo âu, rối loạn căng thẳng sau sang chấn. Các trường hợp khẩn cấp cũng làm gián đoạn nghiêm trọng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần, khiến người bệnh khó tiếp cận nguồn hỗ trợ cần thiết.
Việc chăm sóc sức khỏe tâm thần không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà còn là sự chung tay của cả cộng đồng. Mỗi người hãy biết lắng nghe, chia sẻ, động viên nhau, đồng thời chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên môn khi cần thiết. Đây là cách để bảo vệ sức khỏe tinh thần, vượt qua khó khăn, hướng tới một cuộc sống an toàn, hạnh phúc và nhân văn hơn.
Hãy cùng lan tỏa thông điệp, chia sẻ kiến thức và hành động vì một tương lai nơi sức khỏe tâm thần luôn được ưu tiên, ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.
————————————————–
🏥 TRUNG TÂM Y TẾ KHU VỰC HÒA BÌNH
☎️ Hotline: 0967.301.515
🌐 Địa chỉ: Tổ 8, phường Tân Hòa, tỉnh Phú Thọ
📍 Website: https://benhvienhoabinh.com.vn
